به گزارش خبرنگار بینالملل ایبنا، شبکه سیانبیسی گزارش داد «لی جائهمیونگ» رئیسجمهور کرهجنوبی، در واکنش به فشارهای تازه واشنگتن تأکید کرده است که حفظ صلح برای کشورش «مهمترین» مسئله است، اما سئول ناگزیر است برای «بدترین سناریو» نیز آمادگی داشته باشد. این اظهارات در حالی مطرح شد که فضای امنیتی شبهجزیره کره بار دیگر تحت تأثیر تصمیمهای متغیر کاخ سفید قرار گرفته است.
لی همچنین یادآور شد که رزمایش سالانه «سپر آزادی اولچی» ماهیت دفاعی دارد و برای حمله به کرهشمالی یا افزایش تنش در شبهجزیره طراحی نشده است. با این حال، واقعیت میدانی نشان میدهد که هرگونه تغییر در سطح یا ماهیت این رزمایشها، بلافاصله در پیونگیانگ بهعنوان نشانهای سیاسی تفسیر میشود.
از همین رو، اظهارات رئیسجمهور کرهجنوبی را باید تلاشی برای حفظ توازن میان بازدارندگی نظامی و کنترل تنش دیپلماتیک دانست.
تصمیم ترامپ؛ کاهش رزمایشها با هدف ارسال «پیام» به پیونگیانگ
بر پایه این گزارش، دونالد ترامپ از پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، خواسته است رزمایشهای مشترک با سئول بهطور محسوس کاهش یابد تا به کرهشمالی «پیامی نامناسب و خصمانه» ارسال نشود. ترامپ در شبکه اجتماعی تروثسوشال نیز با اشاره به رابطه «بسیار خوب» خود با کیم جونگاون، کرهشمالی را «غیرتهدیدآمیز و محترم» توصیف کرده است.
این موضعگیری، در عمل، نوعی بازتعریف موقت اولویتهای امنیتی آمریکا به شمار میآید؛ بازتعریفی که در آن، رزمایشهای مشترک از ابزار بازدارندگی به اهرم چانهزنی سیاسی تبدیل میشوند. در چنین چارچوبی، سئول ناچار است میان حفظ اتحاد دفاعی با واشینگتن و جلوگیری از تحریک بیشتر پیونگیانگ، مسیر دشوارتری را طی کند.
به بیان دیگر، آنچه ترامپ «کاهش تنش» مینامد، از نگاه متحدان آسیایی میتواند نشانهای از بیثباتی راهبردی باشد.
ایران؛ میدان دیگری برای فشار به متحد آسیایی
این در حالی است که ترامپ کرهجنوبی را بهدلیل کمکنکردن به آمریکا در ارتباط با پرونده ایران مورد انتقاد قرار داده و گفته است که واشنگتن هزاران سرباز برای حفاظت از سئول در برابر کرهشمالی در کره مستقر کرده است، اما سئول در یک عملیات نظامی «آسان» علیه ایران همکاری نمیکند. این بخش از اظهارات ترامپ، پرونده کره را از منطق امنیت شبهجزیره خارج کرده و به منازعهای فرامنطقهای پیوند میزند.
از منظر تحلیلی، این پیوند دادنِ کره و ایران، نشانهای از نگاه معاملهمحور ترامپ به اتحادهای امنیتی است؛ نگاهی که به نوشته واشنگتن پست در آن، تعهدات دفاعی آمریکا نه یک چارچوب پایدار، بلکه اهرمی برای کسب امتیاز سیاسی و عملیاتی در پروندههای دیگر تلقی میشود. چنین رویکردی میتواند در میان متحدان واشینگتن، از شرق آسیا تا خاورمیانه، احساس بیاعتمادی را تشدید کند.
در همین راستا، سئول نیز خود را در موقعیتی میبیند که باید همزمان به واشینگتن پاسخ دهد و هزینههای احتمالی هر سطحی از همراهی با این سیاست را مدیریت کند.
پیونگیانگ، رزمایشها و منطق بازدارندگی
کرهشمالی سالهاست رزمایشهای مشترک آمریکا و کرهجنوبی را تمرینی برای حمله به شمال میداند و وزارت خارجه این کشور نیز هفته گذشته در بیانیهای اعلام کرده بود که آمریکا «آشکارا هدف خود را برای تکمیل آمادگی جهت تقابل نظامی گسترده» پنهان نکرده است.
این موضع پیونگیانگ اگرچه از نظر تبلیغاتی با لحن همیشگی و تند آن کشور همراه است، اما از زاویه امنیتی نیز اهمیت دارد؛ زیرا همانطور که رویترز نیز تاکید میکند هر تغییر در الگوی رزمایشها میتواند در محاسبات بازدارندگی شبهجزیره اثر بگذارد. در نتیجه، حتی کاهش رزمایشها نیز لزوما به معنای کاهش خطر نیست، بلکه ممکن است در برخی شرایط، برداشتهای نادرست یا محاسبات تهاجمی را افزایش دهد.
از همین رو لی جائهمیونگ ناچار است همزمان بر «دفاعی بودن» رزمایشها و ضرورت آمادگی برای بدترین حالت تأکید کند.
ترامپ از رزمایشها برای پیامدهی استفاده میکند
«ویکتور چا» رئیس بخش کره در مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی، معتقد است ترامپ از زمانبندی رزمایشها برای رساندن پیام سیاسی به کیم جونگاون استفاده میکند. او در گفتوگو با پادکست CSIS گفته است این رفتار در سیاست ترامپ «غیرعادی نیست» و رئیسجمهور آمریکا پیشتر نیز از رزمایشهای نظامی بهعنوان ابزار چانهزنی بهره برده است.
چا همچنین تصریح کرده که یکی از دلایل برجستهشدن این موضوع در مقطع فعلی، تمایل ترامپ به منحرفکردن توجهها از پرونده ایران است. به تعبیر او، رئیسجمهور آمریکا از مسئله ایران «خسته» شده و اکنون میخواهد موضوعی دیگر را در صدر اخبار قرار دهد.
این ارزیابی نشان میدهد که تصمیم درباره رزمایشها، لزوماً فقط یک محاسبه نظامی نیست، بلکه بخشی از مهندسی رسانهای و دیپلماتیک کاخ سفید نیز هست.
در مجموع، پرونده تازه کرهجنوبی نشان میدهد که امنیت شرق آسیا همچنان بهشدت به تصمیمهای لحظهای واشینگتن وابسته است؛ تصمیمهایی که میتوانند همزمان بر روابط با پیونگیانگ، تهران و سئول اثر بگذارند. در چنین فضایی، سخن لی جائهمیونگ درباره آمادگی برای «بدترین سناریو» تنها یک هشدار سیاسی نیست، بلکه بازتابی از واقعیتی است که در آن، ائتلافهای امنیتی نیز از منطق بیثبات و معاملهمحور سیاست آمریکا مصون نماندهاند.
برای کرهجنوبی، مسئله فقط ادامه رزمایشها نیست؛ مسئله این است که تا چه اندازه میتوان به ثبات راهبردی متحد اصلی خود در روزهای بحران اعتماد کرد.
